| TT rekabete hazir mi? (1) TT rekabete hazir mi? (2) TT rekabete hazir mi? -3 |
levent@kiziltan.net  |
| TT rekabete hazir mi? (1) Telekomünikasyon Kurumu'nun özerk bir kurum olmasina ragmen siyasi iktidarlarin Türk Telekom'a olan ilgilerinden dolayi olusan baskilardan kendisini kurtaramamasi telekom sektörünün çerçevesinin güdük çizilmesine sebep oluyor. Bazi mevzuatin TK tarafindan basta planlanan zamanlarda hazir olmamasi, bazi konulardaki hazirliklarin ise Ulastirma Bakanligi'ndan zamaninda onay alamamasi iki sene önce açiklanan yol haritasindan sapmalari ortaya çikardi. Türkiye; iktidari, kurumlari ve kurullari ile telekomda serbestlesme ortamini gerçekten saglayabilecek mi? Biraz ‘safça' bir soru gibi görünebilir, çünkü Ocak 2004'te ‘serbestlesme' baslamamis miydi? Mevcut durum ‘serbestlesmenin' Hükümet'ler tarafindan yanlis anlasildigi sonucunu karsimiza çikariyor. Çünkü siyasetçiler, Türk Telekom'un özellesme/özerklesmesi ile serbestlesmeyi birbirine karistiriyorlar... Telekom sektöründe serbestlesme T.C. Hükümeti'nin imzaladigi asagidaki anlasmalardaki direkt ya da dolayli maddeler nedeniyle gerçeklestirilmek durumunda: GATT anlasmalari Avrupa Birligi uyum, çerçeve anlasmalari 2001 krizi sonrasi IMF ile yapilan anlasmalar e-Avrupa+ çerçeve anlasmasi Demek ki sorunun çözümünü (yani Türk Telekom'un deger yitirmesi korkusunu) serbestlesmeyi geciktirmekte degil, Türk Telekom'u çagdas ve rekabetçi bir sirket haline getirmekte aramak gerekiyor. 2000 senesine kadar olanlari bir kenara birakarak son dönem hükümetlerinde Türk Telekom ile ilgili kararlari alanlari (yani alamayanlari) burada siddetle elestiriyorum ve diyorum ki: \\\\\\\\\\\\\\\\"Bugün Türk Telekom pazardaki GSM sirketleri ile, yeni nesil telekom sirketleri ile ve de pazara girebilecek yabanci sirketlerle rekabet etmekte zorlanacak ise bunun suçlusu dünyadaki gelismelere ‘at gözlügü' ile bakan, gereken cesareti gösteremeyen ve Türk Telekom'un elini-kolunu baglayan Bakan'lar (özellikle Ulastirma) ve bürokratlardir.\\\\\\\\\\\\\\\\" Çünkü aradan geçen 4 senelik sürede (2000 basi -2003 sonu) Türk Telekom'un rekabete hazirlanmasi ile ilgili çalismalar son derece yetersiz kalmistir... Son Hükümet'in bu konudaki icraatlarini ise merakla bekliyoruz. Bir sonraki yazida Türk Telekom'un tam rekabete ne kadar hazir oldugunu birlikte degerlendirecegiz ... Iyi haftalar. |
 |
| TT rekabete hazir mi? (2) Türk Telekom'un rekabete hazir olup-olmadigi ile ilgili sorulara TT yetkilileri son derece iyi niyetli bir sekilde ‘evet' yanitini vermekte ancak sonrasinda da ‘ama' diye bir ek kullanilarak neden TT'ye daha fazla zaman taninmasi gerektigini de cümlelere dönüstürmektedirler. Buradaki çeliskiyi ortadan kaldirmak gerekiyor, rekabete hazir olmak: Teknolojik altyapisi ile, Hem teknolojik alanda hem de is yönetimi alaninda yetistirilmis insan kaynagi ile, Plan ve programlarini yapabilme, hizli hayata geçirebilme yetkinlikleri ile, Yönetim anlayisinin odagina ‘müsteri'yi koyabilen pazarlama, satis ve destek yaklasimi ile, Süreçlerini türünün en iyisi olan sirketlerle yarisacak hale getirmis olacak bir isletme modeli ile, Küresel sirketlerle rekabet edebilecek bilgi ve birikime sahip olmak ile, Yatirim ve finansmanini özgürce idare edebilecek kosullara ulasmis olmak ile, açiklanabilir. Türk Telekom'un; 10 sene öncesine kadar parmakla gösterilen bugün de hala teknoloji olarak çok yipranmamis bir altyapisi, Türkiye'nin en ücra köselerine kadar gidebilen erisim kapasitesi, Degisik konularda zamaninda dogru verilmis kararlarla degisik alanlara hizmet verebilme yetkinlikleri (Kablo TV, Uydu'lar vs) Gerçekten de TT'ye içten bagli ve istisnalar hariç ‘cansiparene' çalisan insan kaynaklari vardir. Ancak diger taraftan da Türk Telekom'un öncelikle GSM operatörleri (kontör fiyatlarindaki artis nedeniyle bazi sabit sabit hatli telefon konusmalari geçtigimiz yillarda GSM'e dogru kaymistir-yani yeni gelenlere faaliyet alani yaratmamak için çaba sarfedilirken mevcut operatörlere avantaj saglanmaktadir) sonra da pazara yeni girmekte olan alternatif oyuncularla rekabet etmek için isletme anlayisini hizla degistirme ihtiyaci vardir. Türk Telekom, bir anda: Altyapisini tekrar 10 sene öncesi gibi ‘örnek ve çaga uygun' hale getirebilir mi? 70 bin kisilik bir kaynagi çagin gerektirdigi teknik, isletme, hizmet veya is idaresi ve pazarlama yetkinlikleri ile donatabilir mi? Gerçekten çok ciddi degisime gereksinim duyulan süreçlerini bütünüyle gözden geçirerek verimliligini iki katina çikarabilir mi? ‘Bunlar yapilabilir ama zor' diyorsaniz çözümü serbestlesmeyi geciktirerek degil, ‘DEGISIMI' hizlandirarak TT'nin Türkiye için vazgeçilmez degerini kaybetmemekte bulmak durumundasiniz! Haftaya görüsmek üzere. |
|
| TT rekabete hazir mi? -3 Degisik projeler için TT yetkilileri ile görüstügümde elde edilen bilgiler TT'nin özellikle bilgi teknolojileri ve çözümleri konusunda sikintili durumda oldugunu göstermektedir. Örnegin faturalama sistemleri (istirak Aycell'de dahil olmak üzere) çagin gerektirdigi katma degerli hizmetleri destekleyememekte, çokluortam faturalarinin çikarilmasina izin vermemektedir. Kurumsal kaynak planlamasi sistemi yeterli olmadigi için ayri ayri sistemlerden gelen bilgiler konsolide edilmeye çalisilmakta ancak; bu büyüklükte bir sirket için hayati önem tasiyan finansal, satis, siparis, pazarlama bilgilerine ulasmakta zorluk çekilmektedir. Çok genis bir cografyaya dagilmis oldukça yetkin bir altyapinin bakim yönetiminde bütünlesik sistemler eksikligi nedeniyle istenen basari saglanamaktadir. Katma degerli hizmetlerin üretilmesinde paketleme, markalandirma ve hizmet üretimi sorunlari vardir. TT çok ciddi gelir elde ettigi kurumsal müsterilerini, Türkiye'nin her yöresine yayilmis kisisel abonelerini, ‘ara hizmet sunucular' (intermediaries-kablo TV operatörleri) araciligi ile hizmet sundugu kablo TV izleyecilerini ve TT-Net araciligi ile hizmet verdigi bireysel ve kurumsal Internet kullanicilarini müsteri iliskileri yönetimleri ve pazarlama açisindan takip etme olanagindan hemen-hemen yoksundur. Aslinda Türk Telekom'un özerklesmesi/özellesmesini erteleyen zihniyetler kurumun bir atilim yaparak çok daha verimli bir sirket haline dönüsebilme sansini da ortadan kaldirmaktadirlar. Sonuçta degisimin temel eksenleri ‘Liderlik-Yönetisim-Teknoloji-Yetkinlikler' olarak 4 açidan bakildiginda Teknoloji ve Yetkinlikler açisindan gelistirilmesi gereken; Liderlik ve Yönetisim'de de kapsamli ve hizli degisiklik bekleyen bir konumdadir. Eksikligi çekilen noktalarin iyilestirilmesinin yani sira süreçlerinin yabanci sirketlerle kiyaslanabilir verimliligi yaratacak düzeye getirilmesi, müsterisini gerçek bir müsteri yerine koyacak hizmet anlayisinin sergilenmesi ve rekabeti zorlayacak pazarlama niteliklerinin kurum içerisinde hizla gelistirilmesi gerekmektedir. Siyasilerin etkisinden uzakta kendi kararlarini rahatça alabilecek, yatirimlarini yapabilecek ve gelecekte de Türkiye için ‘deger' ifade edecek bir dönüsümden geçirilmesi için artik daha fazla zaman kaybedilmemelidir... |
|
|