TAKIM NEDİR?

Hazırlayanlar: Korkut Uluç İşisağ, Selma Deneme

(GÜGEF-İngilizce Bölümü)

 

 

Takım bir grup insan demek değildir. Takım olabilmek için bundan daha fazlası gerekir. Takım bir hedefe ulaşmak için birbirlerine oldukça bağımlı kişilerden oluşur. Takım içindeki her üye farklı becerilerin oluşmasına katkı sağlarlar ve bu beceriler takımın yararına ve takımın hedeflerine ulaşmasına yardımcı olur.

Takım gruptan farklıdır. Grupların genelde belli bir amaçları yoktur. Aslında birçok grup, belli bir takım becerilere gereksinim duyulmadan, gönüllü işbirliğine dayanarak oluşur. Bu tip toplulukların belli başlı özellikleri vardır:

Grupta üyeler, bir işi sonuçlandırmaya çalışırlarken, diğerlerinin hislerini paylaşmada isteksizdirler. Gruptaki kişiler açık ve samimi değildirler ve bunun sonucunda takım olmaktan uzaklaşırlar.

Diğer tarafta takımlar güven duygusuna dayalı olarak kurulurlar. Takımdaki bütün üyeler becerilerini, deneyimlerini ,duygularını,ilgilerini paylaşırlar ve takımın amacına ulaşmasında birbirleriyle olan uyumlarını sürekli incelerler. Açıklık ve dürüstlük etkili bir takımın yapı taşlarıdır. Gelişim iyi bir takımın tipik özelliklerinden  biridir. Kendilerini değerlendirmeleri, yeniliklere açık olmaları ve gelişmeleri için zaman ayırmaya istekli olmaları ne kadar iyi bir takım olacaklarını belirler.

Takım iki konu üzerinde yoğunlaşır. Takımın neyi çalıştığı (içerik), ve nasıl çalıştığı (süreç). Süreç takımın probleminin çözümüne veya bir sonuca ulaşmak için içeriği ele almada uygulanan metotlardır.

Takım çalışması tanımlanırken grup ile takım arasındaki farkı belirtmekte yarar vardır. Bu farkları beş ana başlık altında toplayabiliriz:

1. On competition (Rekabet):

Grup üyeleri birbirleriyle yarışırken, takım üyeleri takım dışındakilerle yarışır.

2. On focus (Odaklanma):

Grup üyeleri görev merkezlidir ve kendi kişisel hedeflerini ön planda tutarlar. Takım üyeleri ise hedef merkezli olup takımın hedeflerine ulaşması için her biri ayrı yöne gitmektense, birlikte çalışırlar.

3. On style (Tarz):

Gruplar doğal olarak otokratik ve hiyerarşiktir. Öte yandan takımlar işbirlikçi ve takımın hedeflerine ulaşmak için yön belirleyicidirler.

4. On tolerance (Hoşgörü):

Grup üyeleri birbirlerine anlayış göstermeye çalışırken takım üyeleri birbirlerinden zevk alırlar. Farklı görüşler takımlarda hoş karşılanıp, teşvik edilirken gruplarda bu farklılıklar ve anlaşmazlıklar bastırılır.

5. On risk (Risk):

Grup üyeleri riskten kaçma eğilimindedirler ama takım üyeleri risk alma eğilimindedirler.

Takımın özellikleri:

  1. Takım üyelerinin ortak hedefleri vardır.
  2. Takımlar ortak amaçlarına ulaşmak için ortaklaşa ve birbirleriyle etkileşim içinde, birbirlerine tamamen bağımlı olduklarının farkında olarak çalışırlar.
  3. Takımın her üyesinin güçlü bir takım kimliği hissi vardır ve takımın bir üyesi olmaktan onu ve mutluluk duyar.
  4. Takım kendi kendini yönetir ve gönüllü olarak kendisini değerlendirir ve takım amaçlarına ulaşmak için çalışır.
  5. Takım içerisinde üyeler tarafından kabul gören bir grup norm ve standartlara dayanan davranışlar vardır.
  6. Takım üyeleri birbirlerine karşılıklı destek olurlar. İlişkiler takım içerisinde güvene ve sadakate dayanır.
  7. Takım üyeleri belli başlı değerleri paylaşırlar: Karşılıklı saygı, paylaşılmış güç ve otorite, ortaklaşa karar verme, ortaklaşa çalışma.
  8. Üyeler takımda bütünlüğü sağlarlar; açık iletişim, mütabakat, rolleri değiştirmedeki isteklilik ve işgücünün paylaşımı.
  9. Takımlar, üyelerin birbirlerinden beklentilerini belirleyen açıkça oluşturulmuş rollere dayalı bir yapısı vardır.
  10. Takımın problemleri çözmede ve karara varma aşamaları için bir takım iyi gelişmiş prosedürleri vardır.

Takımların bir çok olumlu etkileri vardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:

1.      Ne kadar çok kişi karar vermede rol alırsa, bu karar o kadar çok uygulanabilirlik kazanır.

  1. Takım üyeleri sürekli olarak bir diğerinin taze fikirlerinden öğrenir.
  2. Daha iyi ve daha güzel bilgi ve hareket farklı beceri ve kaynakları olan insanlardan gelir.
  3. Hataların yakalanması ve düzeltilmesi şansı daha yüksektir.
  4. Risk alma, takım üyelerinin kollektif gücünden dolayı daha olasıdır.

Takım çeşitleri:

Takımlar sayı, görev ve süreklilik bakımından farklılık gösterirler. Snyder ve Anderson (1986)’ya göre iki ana takım çeşidi vardır: Sürekli takımlar ve geçici takımlar.

Sürekli takımlar belli bir konuda uzmanlaşırlar, örneğin müfredat hazırlama. Geçici takımlar kısa vadeli amaçlar için oluşturulur ve görev bitince bu takımlar bozulurlar.

Kaliteli bir takımın oluşması için gerekli olan faktörler:

Kaliteli bir takım için iki faktör gereklidir:

Bonding and cohesiveness. Bütünlük ve bağlılık. Cunningham ve Gresso (1993)’e göre bu iki faktör takım kültürünü oluşturur. Takımın gücü ve potansiyeli tek ve bütün kültürü oluşturmak için bir araya gelen kişilerden oluşur. Güçlü bir kültürü olan takımın bir çok özellikleri vardır: Amaç, onur, güven, coşku, güç, iştirak, sadakat ve tatmin.

Bütünlük takım üyelerinin bütün zamanlarını, bilgilerini, becerilerini ve enerjilerini takıma ve takımın hedeflerine ayarlamalarını sağlar.

Bağlılık takım içerisinde bir beraberlik duygusudur. Takım üyelerinin ait olma duygusudur. Takım üyelerinin birbirlerine bağlı olduğu takımlar etkili takımlardır.

Takımların işleyişi:

David Butler (1996)’ya göre takımlar üç seviyede işlev yaparlar. 

1. Team-Task Level: Takım Görev Seviyesi

Takımlar belli bir görevi yerine getirmek için veya bir hedefi başarmak için kurulurlar. Takım üyeleri bu görevi başarmaları gerektiğinin bilincedirler.

2. Individual Needs Level: Bireysel İhtiyaçlar Seviyesi

Takımdaki her birey, takıma ve göreve belli başlı ihtiyaçlar getirir. Ancak takım ihtiyaçları bireysel ihtiyaçlardan ön plandadır. Takımdaki her birey, takım başarısını sağlamak için zorunludur.

3. Team Maintenance Level: Takım Dayanışma Seviyesi

Takım üyeleri bir görev üzerinde birlikte çalıştığı için birbiriyle sürekli iletişim ve etkileşim içindedirler. Takım takım olduğunun bilincinde olmalıdır ve görev başarılacaksa takım üyeleri aralarındaki ilişkiyi canlı tutmak zorundadır.

Takım Oluşturma:

Takım oluşturma işlemi hem dinamik hem de interaktiftir. Başarılı olmak için yaratıcılık ve esneklik gerekir. Takım üyelerinin çalışma ilişkilerini ve takım fonksiyonlarını geliştirdiği bir işlemdir.

Takım oluşturma işlemi sürekli değişim gerektirir. Takımı oluştururken iyi bir planlama önemlidir. Fakat en önemlisi takımı oluşturma süresi içerisinde takımın ihtiyaçlarına göre yapılan değişikliklerdir.

Takım oluşturma, takım üyelerine etkili bir takım çalışması için gerekli olan takım doğasını anlamaya başlamalarını ve takımın etkinliğini arttırmak için takım üyelerine imkan sağlar.

İyi bir takım oluşturmak için gerekli stratejiler:

1.      Bütün takım üyeleri takımın görevini açıkça anlamak zorundadırlar. Helphand (1994)’e göre takım üyeleri şu soruyu cevaplamalıdırlar: Neden buradayım?

  1. Takım üyelerinin rollerini belirlemek gerekir.
  2. Takımın sorumluluklarını ve takımın oluşumunu, takımın amacına ulaşacağı zamanı ve beklenen sonuçları belirlemek gerekir. (Snyder ve Anderson:1986)

Takımların üstesinden gelmesi gereken problemler:

Takımların başarısızlığı genellikle şu beş sebepten kaynaklanır:

  1. Üyeler takımın görevini anlayamazlar.
  2. Üyeler kendi rollerini ve sorumluluklarını anlayamazlar.
  3. Üyeler görevlerini nasıl yapacaklarını veya takımın bir parçası olarak nasıl çalışacaklarını anlayamazlar.
  4. Üyeler takımın işlevini ve amaçlarını anlayamazlar.
  5. Üyeler rollerini ve sorumluluklarını reddederler.

Yüksek bir takımda bulunması gereken yedi özellik:

Purpose: amaç

Üyelerin ortak amaçları vardır. Takımdaki her üye kendisinin takım içerisindeki rolünü bilir.

Empowerment: güç

Üyelerin takımın karşılaştığı engelleri aşmak için kendilerine güvenleri vardır. Karşılıklı saygı üyelerin sorumluluklarını paylaşmasına yardımcı olur. Ortak gücün yanı sıra bireysel güç de vardır.

Relationships and communications: İlişki ve iletişim

Takım açık iletişime sahiptir ve üyeler fikirlerini, duygularını ve düşüncelerini korkusuzca ifade ederler. Dinlemek de konuşmak kadar önemlidir.

Flexibility: esneklik

Üyeler değişimin kaçınılmazlığını ve gerekliliğini tanımada ve değişen şartlara ayak uydurmada esnektirler.

Optimal productivity: Maksimum üretim

Takımın geliştirdiği etkili karar verme ve problem-çözme metotları maksimum üretimle sonuçlanır ve paylaşımı ve yaratıcılığı teşvik eder.

Recognition and appreciation: Algılama ve takdir etme

Bireysel takım başarıları takım üyeleri tarafından olduğu kadar takım lideri tarafından da fark edilir. Takım üyeleri takıma olan katkılarından dolayı tatmin olurlar.

Morale: moral

Üyeler takımın çalışmasından memnundurlar ve her üye takımın bir üyesi olduğu için gurur duyar. Kendine güvenen üyeler gelecek için umutludurlar. Takım ruhu yüksektir.

Some Team Oriented Practices to ADOPT or AVOID

ADOPT

AVOID

 

Effective Team Membership:

Sonuç:

Genellikle bir problemin çözümü tek başına hareket eden bir kişinin yeteneklerini aşar. Takım çalışması bu tip problemleri çözmek için bir yoldur. Bu yaklaşımın etkinliği belli başlı bir problem üzerinde çalışan bir çok kişinin becerilerine ve deneyimlerine odaklanmasıdır. Ortaklaşa çalışmayla ve karşılıklı çözüm üretmeyle bir problemin çözümüne ulaşılabilir ve doğru kararlar alınabilir.

Characteristics of Teams

 

Teams without Goals

Teams with Goals

  • Highly stressed.
  • Competition is high.
  • Individual achievement is all important.
  • Non-cooperative.
  • Helping someone else means they might get ahead.
  • Everyone else is the enemy.

 

  • Relaxed, not fear.
  • Everyone knows what is going to happen.
  • Higly cooperative.
  • Everyone is dependent upon the others in the team to get the job done right.
  • Highly trusting.
  • If everyone does his part, they will all be rewarded.
  • High morale, work is fun, life is good.
  • Everyone gets better all the time.
  • Adjusted to the system. Everyone made the system work for them.

 

 

Takım Çalışmasının Uygulanması

Tüm sınıfa kasetçalardan beş reklam dinletilip, öğrencilerin algılaması kontrol edildi. Algılama soruları toplam on adet olup, bu sorular öğrencilerin dinlediklerini iyi anlayıp anlamadıklarını ölçmek için verilmiştir. Öğrenciler her reklam için on soruya cevap vererek üretime hazır hale gelmişlerdir. Bu dinleme aktivitesinin daha sonra konuşma aktivitesiyle pekiştirilmesi hedeflenmiştir. Bu aşamada öğrencilerin takım çalışması yaparak bir reklam yazmaları istenmiştir.

Reklamın konusu özel bir dil okuludur. Takımlar reklamı hazırlarken şu konulara dikkat etmelidirler:

-Kurs fiyatlarının cazip olması

-Okulun konumunun iyi olması

-Okulda iyi öğretmenlerin bulunuyor olması vs.

Öğrencilerin bu ve benzeri konulara değinerek, dinleyicileri mümkün olduğu kadar aydınlatıp, etkilemeleri istenmiştir. Bu aktiviteyi sınıf 3 takım halinde yapacak, en iyi reklam seçilip ödüllendirilecektir.

Sınıfta 24 öğrenci mevcuttur. Bu öğrenciler sınıftaki oturma pozisyonlarına göre 8 kişilik 3 takıma ayrıldılar. Takımların bu aktiviteyi hazırlamaları için yaklaşık 15-20 dakika süre verildi.

Gözlem

İlk birkaç dakika içinde öğrenciler sandalyelerini düzelterek, birbirlerine soru sorarak sesli düşündüler. Daha sonraki dakikalarda her takımda birkaç öğrenci ortaya değişik fikirler attı ve daha sonra her takımdan bir öğrenci kağıt kalem çıkardı ve not almaya başladı. Öğrencilerin büyük bir kısmı fikirlerini sunarken azınlık bir grup sessiz kaldı. Bu sessiz kalanların dışındakiler diğer takımlarla olan rekabet ortamının farkında olup birbirleriyle ortaklaşa çalışıp hedefe ulaşmak için kendilerini yükümlü saydılar. Takım içinden gelen güzel fikirler desteklendi. Zaman zaman fikirler çelişti ve bu fikirler tartışılıp uygun olmayanlar elendi. Her takım içinde kabul gören fikirler o takım içerisinde lider konumundaki öğrenci tarafından belirlendi. Ancak takım lideri karar verirken takımın diğer üyelerinin görüşlerini ve onayını aldı.

Sonuç olarak her takımdan aktivitenin amacına uygun etkileyici nitelikte bir reklam çıktı. Daha sonra 3 takım ortaya çıkan 3 reklamı inceleyip en iyi reklamı belirledi ve aktivite de amacına ulaşmış oldu.

Bu aktivitenin sonucunda öğrenciler İngilizceyi iletişimsel olarak kullanabilmenin yanında birebir etkileşimde bulunarak sınıf atmosferini olumlu yönde değiştirdiler. Ayrıca yapılan gözlemlerde görüldü ki takım çalışması bireyleri motive etmekte ve öğrenime katkıda bulunmaktadır. Bu yöntem kullanılarak ders amacına ulaşmıştır.

 

Bibliography

Cunningham, W. G., and Donn W. G. 1993. Cultural Leadership: The Culture of Excellence in Education. Needham Heights, Massachusetts: Allyn and Bacon.

Helphand, M. Fall 1994. Facilitation for 21st Century School Councils: A Program for Central Oregon. Sponsored by Oregon Professional Development Center, Deschutes Educational Service District.

Kessler, R. September 1992. Shared Decision Making Works. Educational Leadership 50,1.

Synder, K. J., and Robert H. A. 1986. Managing Productive Schools: Toward an Ecology. Orlando: Harcourt Brace Jovanovich, Academic Press College Division.