Sunu Yapma Teknikleri
- Malzemenizi iyi
bilin. Söylemeniz gerekenlerin mantıksal bir sıraya koyulması ve dinleyicilerinizin zamanına ve dikkatine değer olması gerekir. Evde aynanın, ailenizin ya da arkadaşlarınızın önünde prova yapın. Konuşmanızı teybe kaydedip kendinizi dinleyin. Sununuzu videoya kaydedip inceleyin. Güçlü ve zayıf noktalarınızın neler olduğunu bilin. Sunu sırasında güçlü noktalarınızı vurgulayın.
- Bir dinleyici kitlesi önünde sunu yaparken sahne
deki bir aktör gibisinizdir. Nasıl algılandığınız çok önemlidir. Duruma uygun giyinin. Ciddi bir konu seçtiyseniz ağırbaşlı olun. Dinleyicilerinize istenilen görüntüyü sunun. Hoş, kendine güvenen ve kendinden emin bir görünüşünüz olsun ama küstah ve kibirli olmayın. Sakinliğinizi koruyun. Sinirlenseniz bile sakin gözükün. Yavaş ve tane tane konuşun, davranışlarınız ve duygularınız konunuza uygun olsun. Sesinizin odanın en arkasından duyulacak şekilde yüksek olduğundan emin olmak için sizden en uzaktaki kişiye doğru konuşun. Gerektiğinde sesinizin tonunu değiştirip konunuzu dramatize edin.
- Oturarak veya ayakta durarak başı öne eğik şekilde yazılı bir metni okuma yerine,
uygun el kol hareketleriyle ayakta durma,yürüme ya da dolaşma tercih edilir. Uygun ve gerekli bir durum olduğunda konunuzu desteklemek amacıyla görsel-işitsel yardımcılar ya da aksesuarlar kullanın. Sununuzu yapmadan önce sunu programınızın (Power Point gibi) nasıl kullanılacağını iyice öğrenin. Çok fazla animasyon, ses klibi ya da konunuza uygun olmayan gösterişli renkler kullanarak dinleyicilerinizi şaşkına çevirmeyin. Uzun bir konuşmayı küçük fontlarla basıp dağıtarak ve daha sonra aynısını onlara okumaya çalışarak dinleyicilerinize eziyet etmeyin.
- Söylediğinize kendinizin de inandığını belirtecek şekilde
sağlam ve samimi inançla konuşu. Sözlü olarak sunduğunuz malzemenin yazılı bir araştırma raporunda olması gereken içeriklere benzer olması gerekir. Bir başka deyişle GİRİŞ bölümünden (Tezi ortaya koyma) GELİŞME bölümüne (önemli destekleyici kanıtlar) ve oradan da SONUÇ bölümüne (tezi yeniden ortaya koyma, özet ve mantıksal sonuç) anlamlı bir ilerleme olmalıdır.
- Arada sırada notlarınıza göz atmak kabul edilebilir bir davranış olsa da uzun süre
notlarınızdan okumayın. Yüksek sesle ve tane tane konuşun. Kendinize güvenen bir ses tonunda konuşun. Lafı ağzınızda gevelemeyin. Yanlış bir şey söylerseniz düzeltip konuşmanızı sürdürün. Tekrar tekrar özür dilemenize gerek yoktur.
- Dinleyicilerinizle
göz temasını koruyun. 3 saniye yöntemini kullanın; belirli aralıklarla dinleyiciler arasındaki bir kişinin gözlerine 3 saniye bakarak konuşun. Konuşurken dinleyiciler arasındaki çeşitli kişilerle göz temasında bulunarak arada sırada dinleyicilerinizin tümüne göz gezdirin. Hitap ettiğiniz kişilerin tümünün kendisini konuşmanın içinde hissetmesini sağlamak amacıyla göz temasınızı kullanın.
- Dinleyicilerinize doğru
konuşun, sorularını dinleyin, reaksiyonlarına karşılık verin, toparlayın ve gereksinimlere uyacak şekilde değiştirin. Hazırladığınız şey dinleyicilerinize ulaşamıyorsa strateji akışınızı değiştirin (böyle yapmaya hazırlıklıysanız). İletişimin başarılı bir sununun anahtarı olduğunu unutmayın. Zamanınız yoksa nereleri atlayabileceğinizi iyi bilin. Zamanınız artarsa nelerin etkili bir şekilde eklenebileceğini iyi bilin. Her zaman beklenmedik durumlara karşı hazırlıklı olun.
- Konuşmanızda kısa süreli aralar verin
. Kendinize ve dinleyicilerinize durup düşünmek için biraz zaman verin. Sununuzu koşar gibi dinleyicilerinizi ve kendinizi arkada bırakarak yapmayın.
- Uygun olan durumlarda sununuzu
esprilerle renklendirin. Sununuz süresince dinleyicilerinizin dikkatini hep canlı tutmaya çalışın.
- Sununuzu geliştirmek amacıyla
görsel-işitsel yardımcılar kullanın. Sunudan önce her şeyin hazır olduğundan ve gerekli donanımların tümünün çalıştığından emin olun. Mümkünse önceden sunu alanını denetleyip dinleyicilerin oturma düzeninin, perdenin, yazı tahtasının, aydınlatmanın sununuz için uygun olduğundan emin olun.
- Sunu notlarını
hazırlayın ve uygun zamanda dağıtın. Dinleyicilerinizin sunu sırasında not tutarak gereksiz yere zaman harcamalarını önlemek amacıyla notları dağıtacağınızı sununuzun başında belirtin.
- Konuşmayı ne zaman
keseceğinizi bilin. Evde hazırlanırken sununuzun zamanlamasını yapmak için bir 'timer'(saat) ya da hiçbir şey bulamazsanız fırının 'timer'ını kullanın. Nasıl ki yazılı raporlarınızda gereksiz sözcükleri kullanmıyorsanız sözlü sununuzda da gereksiz ya da tekrar eden sözlerle dinleyicilerinizi sıkmayın. Sununuzu bitirirken, yazılı bir raporun SONUÇ bölümünde yaptığınız gibi önemli noktaları özetleyin. İlginç bir yorum ya da uygun bir espriyle sununuzu sonlandırın. Bitiş sözleriniz üzerinde açıklama yapmaya ya da uzun uzadıysa konuşmaya kalkmayın. Dinleyicilerinize teşekkür edip oturun.
- Ödevinizin
yazılı kısmını istediği takdirde öğretmeninize vermek için hazır bulundurun.